088 - 880 50 00 
info@ggdzl.nl 
Het RIVM heeft onderzocht wat op dit moment bekend is over de gezondheid en leefomgeving rond Chemelot. Uit deze verkenning blijkt dat omwonenden hinder ervaren van activiteiten op het terrein, vooral door geluid en geur. Ook maken zij zich zorgen over hun leefomgeving. Op basis van de beperkte gegevens kan het RIVM geen verband vaststellen tussen Chemelot en ziekten bij omwonenden. Wel wijst het RIVM op een mogelijk groter gezondheidsrisico door blootstelling aan mengsels van chemische stoffen in de lucht. Daarom adviseert het RIVM om het totale mengsel van stoffen rond Chemelot beter in beeld te brengen.
Wat heeft het RIVM onderzocht?
Het RIVM heeft bestaande gegevens bekeken over de relatie tussen industriële uitstoot en gezondheid rond Chemelot. Daarbij is gebruikgemaakt van informatie over lucht, water, bodem, de ervaren hinder van geluid en geur. Ook is gekeken naar beschikbare gezondheidsgegevens, onder andere uit de GGD Gezondheidsmonitor. Het RIVM heeft geen nieuwe metingen gedaan. De verkenning brengt in kaart wat al bekend is en waar belangrijke kennis ontbreekt.
Meerdere stoffen tegelijk in de lucht
Bedrijven op Chemelot stoten verschillende stoffen uit. Voor elke losse stof waarvoor gegevens beschikbaar zijn, blijven de concentraties binnen de wettelijke normen. Het RIVM wijst op een mogelijk verhoogd gezondheidsrisico door de gelijktijdige blootstelling aan meerdere stoffen in de lucht. Daarom adviseert het RIVM om het totale mengsel van stoffen rond Chemelot beter in beeld te brengen en extra metingen te doen. GGD Zuid-Limburg benadrukt daarnaast het belang dat bedrijven op Chemelot zich blijvend inzetten om de uitstoot van zeer zorgwekkende stoffen verder te verminderen.
De concentraties fijnstof en stikstofdioxiden in de lucht blijven onder de Europese normen, maar zijn hoger dan de WHO-advieswaarden. De bedrijven op Chemelot zijn een bron en dragen hier volgens het RIVM voor een klein deel aan bij. De rest komt van andere bronnen, zoals landbouw en verkeer uit binnen- en buitenland. Al deze bronnen samen zorgen ervoor dat de concentraties boven de WHO-normen uitkomen.
Meer onderzoek nodig naar gezondheidseffecten
Er zijn weinig gegevens over gezondheid en ziekte in de directe omgeving van Chemelot. Het RIVM ziet hierin geen patroon waaruit blijkt dat ziekten structureel vaker voorkomen dan elders in Nederland. Dit geldt ook voor kanker: sommige vormen komen iets vaker voor dan gemiddeld, andere juist minder. Volgens het RIVM is er meer gedetailleerd onderzoek nodig naar welke ziekten in de omgeving voorkomen, om een mogelijke relatie tussen gezondheidseffecten en Chemelot vast te kunnen stellen.
Hinder door geluid en geur
In de omgeving van Chemelot liggen de geluidsniveaus hoger dan de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor wegverkeer. Dit geluid komt van verschillende bronnen, waaronder Chemelot. Ook uit de Gezondheidsmonitor van de GGD blijkt dat mensen in de omgeving last hebben van zowel geluid als geur. Door geluid slapen mensen daarnaast minder goed. Het RIVM adviseert om te onderzoeken welke bedrijven het meeste geluid veroorzaken. Bedrijven kunnen dan maatregelen nemen om overlast te voorkomen.
Ook adviseert RIVM om data uit de gezondheidsmonitor aan te vullen met inzichten uit kwalitatief onderzoek die ingaat op de reden tot zorgen, de ervaren hinder en factoren die hierop van invloed zijn. Op basis van de uitkomsten kunnen maatregelen worden getroffen, die recht doen aan de zorgen die leven.
Bodem en waterkwaliteit
In de verkenning is gekeken naar bodemvervuiling en naar lozingen van gevaarlijke stoffen in het oppervlaktewater. De waterkwaliteit van de Maas is een aandachtspunt voor de gezondheid. De concentraties van sommige stoffen, zoals kwik, zijn ook zonder lozingen van Chemelot al hoog.
Meer informatie over het onderzoek is te lezen in het rapport van het RIVM.
Aanleiding en vervolg
De verkenning is uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, na een verzoek van de provincie Limburg. GGD Zuid-Limburg was als kennispartner betrokken bij de begeleidingscommissie. Het is aan de provincie Limburg en de gemeenten Beek, Sittard-Geleen en Stein om te bepalen welke aanbevelingen worden opgevolgd. GGD Zuid-Limburg ondersteunt dit vervolgproces met kennis en advies, en blijft de gezondheid van inwoners volgen.
Reactie GGD Zuid-Limburg
GGD Zuid-Limburg is positief over de verkenning die door het RIVM is uitgevoerd. Het onderzoek geeft op een onafhankelijke en zorgvuldige manier inzicht in wat op dit moment bekend is over de gezondheid en leefomgeving rond Chemelot en waar aandachtspunten liggen. De GGD ondersteunt de aanbevelingen van het RIVM en vindt het belangrijk dat deze serieus worden opgevolgd.
Vragen of zorgen?
Op onze Q&A-pagina staan antwoorden op veelgestelde vragen over gezondheid en Chemelot. Staat je vraag over gezondheid er niet bij? Neem dan gerust contact op via 088 – 880 50 78 of milieu@ggdzl.nl.